Hoogfunctionerend, maar uitgeput

Voor de vrouw die alles ogenschijnlijk op orde heeft...behalve haar energie.

Je hebt je mail op orde, je houdt deadlines scherp in de gaten, je agenda is strak gepland en anderen kunnen altijd op je rekenen.

Van buitenaf lijkt het alsof je alles moeiteloos combineert: werk, studie, gezin, sociaal leven.

Maar van binnen voel je iets heel anders:

  • Je bent constant moe, óók na het slapen.
  • Je hebt het gevoel dat je altijd ‘aan’ staat.
  • De kleinste onverwachte verandering kan je uit balans brengen.

Hoogfunctionerend, maar uitgeput.

Het ziet er sterk uit, maar het kost je veel meer dan de buitenwereld ziet.

In deze blog neem ik je mee in wat er onder die “hoogfunctionerende” buitenkant kan schuilgaan – zeker als je (vermoedelijk) neurodivergent en perfectionistisch bent – en hoe je stap voor stap milder met jezelf kunt omgaan.

Wat betekent ‘hoogfunctionerend’ eigenlijk?

“Hoogfunctionerend” klinkt bijna als een compliment.

Mensen bedoelen vaak: Je doet het goed. Je redt je. Je lijkt alles onder controle te hebben.

Maar wat ze níet zien, is:

  • Hoeveel moeite het je kost om overzicht te houden.
  • Hoeveel energie het slurpt om prikkels te filteren.
  • Hoeveel tijd je stopt in voorbereiden, analyseren, piekeren.
  • Hoe streng je innerlijke criticus is.

Hoogfunctionerend betekent vaak niet “het valt allemaal wel mee”, maar eerder:

je weet je heel goed staande te houden in een wereld die eigenlijk niet is afgestemd op hoe jouw brein werkt.

En dat kost energie. Veel energie.

De verborgen prijs van altijd doorgaan

Misschien herken je dit:

  • Op je werk of studie ben je degene die “het wel even regelt”.
  • Je bereidt gesprekken, presentaties of afspraken tot in detail voor.
  • Na een drukke dag kun je moeilijk schakelen naar ontspanning.
  • Je lijf voelt zwaar, gespannen, maar je verstand zegt: Nog even, daarna wordt het rustiger.

Die “daarna wordt het rustiger” komt vaak niet.

Er komt altijd weer iets nieuws bij.

De prijs daarvan?

  • Je raakt verder verwijderd van je eigen behoeften.
  • Je merkt pas dat je overprikkeld bent als je instort, huilt of ‘om niets’ uitvalt.
  • Je voelt je leeg, maar je denkt dat je gewoon harder je best moet doen.

Voor veel vrouwen is dit een onzichtbare weg richting chronische vermoeidheid, burn-outklachten, fysieke klachten (hoofdpijn, buikpijn, spanning), of emotionele uitputting.

Neurodivergent én perfectionistisch: een intens duo

Als je neurodivergent bent (bijvoorbeeld ADHD, autisme, ADD, HSP of een vermoeden daarvan), kóst het dagelijks leven vaak al meer energie:

  • Meer prikkelgevoeligheid (geluid, licht, drukte, emoties van anderen).
  • Meer moeite met plannen, schakelen of prioriteiten stellen.
  • Meer interne druk om “normaal” te doen en niet op te vallen.

Als je daar perfectionisme bovenop hebt, krijg je een intens vermoeiende combinatie:

  • Je merkt continu dat iets niet helemaal klopt, niet af is, niet “goed genoeg”.
  • Je wilt anderen niet teleurstellen, dus je zegt sneller ja dan goed voor je is.
  • Je probeert je eigen uitdagingen te compenseren door extra hard je best te doen.

Van buitenaf ziet het er bewonderenswaardig uit.

Van binnen voelt het alsof je constant aan het rennen bent, met een rugzak vol stenen.

Signalen dat je hoogfunctionerend, maar overbelast bent

Misschien twijfel je of het “erg genoeg” is wat je voelt.

Deze signalen kunnen erop wijzen dat je systeem eigenlijk al te lang op z’n tenen loopt:

  • Je hebt vaak last van hoofdpijn, gespannen kaken, stijve schouders of een druk gevoel op je borst.
  • Je komt moeilijk in slaap of wordt juist uitgeput wakker.
  • Je hebt het gevoel dat je nooit écht uitrust, zelfs niet in het weekend.
  • Je hebt minder plezier in dingen die je vroeger leuk vond.
  • Je voelt je vaker prikkelbaar, snel emotioneel of “vlak”.
  • Je hebt regelmatig het gevoel: “Ik kán niet nog meer prikkels aan, maar ik moet wel.”

Belangrijk om te weten:

Het feit dat je “nog functioneert” betekent niet dat het goed met je gaat.

Je mag serieus nemen hoe moe je bent, ook als je leven op papier prima lijkt.

Waarom het zo moeilijk is om te stoppen

Veel vrouwen voelen ergens wel dat het te veel is, maar vinden het enorm lastig om iets te veranderen. Misschien herken je deze gedachten:

  • “Anderen rekenen op me.”
  • “Als ik stop, laat ik mensen in de steek.”
  • “Ik overdrijf vast, het valt wel mee.”
  • “Zij kunnen het toch ook?”
  • “Als ik het niet doe, gebeurt het niet goed.”

Daar onder ligt vaak:

  • Angst om te falen.
  • Angst om “lastig” of “zwak” gevonden te worden.
  • Schaamte over je eigen grenzen en behoeften.
  • Het idee dat jouw waarde ligt in wat je presteert.

Maar jij bent niet je to-do lijst.

En je bent niet minder waardevol als je minder doet.

Kleine verschuivingen die een groot verschil kunnen maken

Je leven hoeft niet in één keer omgegooid te worden.

Juist kleine, haalbare stappen zijn vaak het meest helpend – zeker als je snel overweldigd raakt.

Een paar ideeën:

  1. Eén micro-pauze per dag (begin klein)
    • Bijvoorbeeld: drie minuten op de wc of in een rustig hoekje, zonder telefoon.
    • Voel: adem ik hoog of laag? Waar zit spanning in mijn lichaam?
    • Je hoeft niets op te lossen, alleen op te merken.
  2. Eén ding minder doen in plaats van één ding extra
    In plaats van: “Ik moet meer selfcare doen”
    Kijk eens: “Wat mag vandaag wegvallen?”
    • Een taak doorschuiven.
    • Een afspraak afzeggen.
    • Iets niet perfect doen, maar gewoon goed genoeg.
  3. Bescherm je overgangsmomenten (hier had ik zelf lang veel moeite mee op mijn werk en eerlijk, soms nog steeds. Dus het gaat niet om perfectie bereiken, maar om bewuster leven en jezelf blijven herpakken. Elke keer weer!) 
    Overgangen kosten vaak veel energie (werk → thuis, thuis → sociaal, enz.).
    • Plan 10–15 minuten “lege ruimte” tussen afspraken waar mogelijk.
    • Gebruik die tijd om even te landen: lopen, ademen, stilte, muziek.
  4. Maak prikkels bespreekbaar 
    Als je overprikkeld raakt in drukke ruimtes, meetings, family-events:
    • Spreek af dat je tussendoor even weg mag lopen.
    • Leg uit dat je dat doet om jezelf goed te kunnen blijven meedoen.
      Je hoeft je neurodivergentie niet tot in detail uit te leggen als dat te spannend voelt. Je mag het gewoon “prikkelgevoeligheid” of “overbelasting” noemen.

Vriendelijker worden voor jezelf (zonder jezelf te ‘managen’)

Voor perfectionistische breinen voelt zelfzorg vaak als een nieuwe taak om goed in te moeten zijn.

Dan wordt het weer een project: goed plannen, goed uitvoeren, goed volhouden.

Maar echte zachtheid begint met dit besef:

Je bent niet kapot. Je bent moe.

En met deze vragen:

  • Wat als er niks mis is met jou, maar wel met de hoeveelheid die je van jezelf vraagt?
  • Wat als rust geen beloning is, maar een basisbehoefte?
  • Wat als je vandaag niet hoeft te bewijzen dat je alles aankunt?

Vriendelijker worden voor jezelf betekent niet dat je nooit meer iets doet.

Het betekent dat je niet langer wilt volhouden ten koste van jezelf.

Reflectie & mini-opdracht

Neem de komende dagen een rustig moment (5–10 minuten) en schrijf voor jezelf:

  1. Waar functioneer ik hoog, terwijl ik van binnen eigenlijk uitgeput ben?
    Denk aan werk, gezin, vriendschappen, sociale verwachtingen, online aanwezigheid.
  2. Welke kleine stap kan ik deze week zetten om één procent minder van mezelf te vragen?
    Bijvoorbeeld:
    • Eén afspraak verzetten.
    • Niet reageren op elk appje meteen.
    • Een taak bewust goed genoeg doen in plaats van perfect.
  3. Welke zin wil ik de komende week tegen mezelf zeggen als ik weer doorga op wilskracht?
    Bijvoorbeeld:
    • “Ik mag stoppen, ook als het nog niet af is.”
    • “Rust is geen zwakte, maar onderhoud.”
    • “Mijn waarde hangt niet af van wat ik vandaag doe.”

Schrijf je zin op een briefje of in je telefoon en laat ‘m als een vriend naast je meelopen deze week.

Herken jij jezelf hierin?

Je bent niet de enige. Veel vrouwen die hoogfunctioneren, lopen rond met een constante onderstroom van uitputting. Je hebt alles op orde voor de buitenwereld, maar mist rust vanbinnen. En dat hoeft niet zo te blijven.

In mijn 1-op-1 coaching begeleid ik je om vanuit zachtheid weer contact te maken met jouw grenzen, energie en behoeften. Geen hoge lat, maar wél diepgang en praktische stappen naar meer rust en ruimte in je leven. Precies afgestemd op wie jij bent.

 

Voel je dat dit resoneert?
Stuur me gerust een berichtje en dan plannen we een kort en  vrijblijvend kennismakingsgesprek

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.