Herken je dit?
Je wordt wakker met het gevoel dat je niet écht geslapen hebt. Terwijl je onder de douche staat, probeer je alvast je dag te structureren: wat moet je niet vergeten, wie moet je nog mailen, wat had je gisteren nog niet afgemaakt? Je ontbijt terwijl je scrollt. Je denkt aan straks terwijl je nu al bezig bent.
En aan het eind van de dag... vraag je je af: “Wat heb ik eigenlijk gedaan vandaag?”
Je hebt gewerkt, misschien gezorgd, gepraat, geluisterd, gepland – alles ‘gewoon’ gedaan. Maar tóch ben je uitgeput. Niet omdat je lijf zoveel heeft gedaan, maar omdat je hoofd geen moment pauze kreeg.
Alsof er de hele dag een zacht gezoem in de achtergrond zat. Niet luid genoeg om er direct last van te hebben, maar wél genoeg om langzaam op te slokken wat je aan mentale energie nog had.
Dat is mentale ruis.
Een constante stroom aan gedachten, herinneringen, verwachtingen, prikkels, twijfels. Dingen die je hoofd bezighouden zonder dat je er controle over hebt. En het verraderlijke is: je merkt pas hóe vol je hoofd zit… als het eigenlijk al te laat is.
Wat is mentale ruis eigenlijk?
Je denkt misschien: “Maar ik heb toch niks geks gedaan vandaag?”
En dat klopt. Het waren geen grote dingen. Geen drama’s of crisismomenten.
Maar ergens tussen al die kleine gedachten, verwachtingen, prikkels en verantwoordelijkheden door, is je hoofd volgelopen.
Mentale ruis is alle kleine, voortdurende prikkels en gedachten die je aandacht opslokken, zonder dat je het meteen doorhebt. Bijvoorbeeld:
-
“Niet vergeten: mail terugsturen naar die collega.”
-
“Straks nog even cadeautje regelen voor zaterdag.”
-
“Ik moet echt gezonder eten.”
-
“Waarom zei ik dat gisteren zo stom?”
-
“Ik loop achter. Ik zou meer moeten doen.”
Op zichzelf lijkt het misschien niet veel. Maar al die kleine dingetjes samen vormen een soort ruis op de achtergrond.
Alsof er de hele dag een radio zacht aanstaat in je hoofd – je hoort het niet bewust, maar je wordt er wél moe, onrustig en overprikkeld van.
Voor vrouwen met neurodivergentie (zoals ADHD, autisme, HSP) of perfectionistische neigingen, is die mentale ruis vaak nog sterker aanwezig. Je brein blijft signalen oppikken, herhalen, analyseren. Rust voelt dan minder als een standaardstand en meer als iets wat je actief moet zoeken.
Hoe je hoofd volloopt zonder dat je het merkt
Je hoofd raakt meestal niet in één klap vol. Het gaat stapje voor stapje. Vaak gebeurt het juist op die dagen waarop je denkt: “Het gaat eigenlijk best oké.”
En voor je het weet voelt je brein als een browser met 47 open tabbladen die allemaal iets van je willen.
Een paar manieren waarop mentale ruis ongemerkt oploopt:
1. Je zegt kleine dingen toe “voor erbij”
“Oh, dat pak ik straks wel even op.”
“Dat doe ik er nog wel bij.”
“Tuurlijk, ik regel dat wel.”
Het lijkt weinig. Maar je brein onthoudt alles. Elk “klein ding” wordt een open tab in je hoofd.
2. Onzichtbare verantwoordelijkheden
Je bent niet alleen bezig met wat je nú doet, maar ook met alles wat je in de gaten houdt:
-
Wie heeft vandaag wat nodig?
-
Hoe is de sfeer thuis of op werk?
-
Wat moet er vooruit gepland worden?
Dit noemen we ook wel de mentale load – en die tikt snel aan.
3. Perfectionisme dat overal commentaar op levert
Terwijl je leeft, doet perfectionisme dit op de achtergrond:
-
“Dit kan beter.”
-
“Waarom heb je dit nog niet gedaan?”
-
“Straks val je door de mand.”
Je doet niet alleen dingen, je beoordeelt jezelf ook voortdurend. Dat kost enorm veel mentale energie.
4. Prikkels die je niet meteen voelt, maar wel stapelen
-
De drukke kantoortuin
-
Geluid van apparaten
-
Appjes die binnenkomen
-
Licht, geuren, rommel in huis
Voor een gevoelig brein zijn dit geen kleine details, maar echte prikkels.
Misschien merk je het pas als je thuis komt en ineens uitvalt, snauwt of niets meer kunt hebben.
Dan was je hoofd al veel langer vol dan je dacht.
Signalen dat je hoofd vol mentale ruis zit
Je merkt het vaak niet direct, maar je lichaam en gedrag geven signalen. Herken je misschien:
-
Je staart vaker voor je uit en “checkt uit”
-
Je vergeet simpele dingen (je sleutels, je zinnen)
-
Je hebt moeite met kiezen – zelfs bij iets simpels als wat je wilt eten
-
Je bent sneller geïrriteerd of emotioneel
-
Je slaapt, maar wordt tóch moe wakker
-
Je bent voortdurend bezig in je hoofd, maar komt niet echt vooruit
Dit betekent niet dat je faalt. Het betekent dat je brein overbelast is. Er draaien te veel tabbladen tegelijk.
Waarom juist neurodivergente en perfectionistische vrouwen hier last van hebben
Als je brein anders werkt, is je filter vaak minder sterk:
-
Je pikt meer details op
-
Je denkt sneller of breder
-
Je associeert meer
Combineer dat met perfectionisme – de neiging alles goed, netjes, op tijd en vooral zoals het hoort te doen – en je hebt een recept voor een hoofd dat nooit écht in ruststand mag.
Belangrijk om te weten:
Je bent niet “te gevoelig” of “te zwak”. De wereld is simpelweg niet gebouwd voor jouw manier van verwerken.
Daarom is het zo belangrijk om extra goed voor jouw mentale ruimte te zorgen.
Hoe maak je weer ruimte in je hoofd? 5 zachte stappen
Je hoeft niet morgen een leeg hoofd te hebben. Maar je kunt wel vandaag beginnen met het zachter stemmen van die mentale ruis.
1. Haal het uit je hoofd – letterlijk
Je brein is geen betrouwbare opslag. Maak eens een braindump:
-
Pak pen en papier
-
Schrijf alles op wat rondzoemt: to-do’s, zorgen, ideeën, “oh ja, niet vergeten”-dingen
-
Zonder structuur, zonder oordeel
Alleen al het uit je hoofd halen, geeft vaak direct wat ademruimte. Je hoeft het niet allemaal vandaag op te lossen.
2. Verminder open tabbladen
Kijk naar je lijst en vraag je af:
-
Wat kan ik schrappen?
-
Wat kan ik uitstellen?
-
Wat kan ik delegeren of delen?
Perfectionisme zal protesteren (“Maar ik moet het allemaal kunnen!”).
Toch is dit een liefdevolle vraag om jezelf te stellen:
-->Wat als ik vandaag 20% minder van mezelf verwacht?
3. Creëer prikkelarme micro-momenten
Je hoeft niet uren in stilte te zitten om minder ruis te ervaren. Probeer:
-
2 minuten naar buiten staren zonder telefoon
-
Even naar de wc gaan en daar drie keer diep ademhalen
-
In de auto of trein de muziek uitzetten i.p.v. aan
Noem het gerust tussenmomenten. Korte scharniertjes in je dag waarin je zenuwstelsel even kan uitademen.
4. Beperk de digitale ruis
Je telefoon en laptop zijn vaak grote bronnen van mentale ruis. Kleine, haalbare ideetjes:
-
Notificaties uit voor apps die niet dringend zijn
-
Max. 2 momenten per dag mails checken
-
Eén sociaal medium kiezen waarop je vandaag wel actief bent – de rest laat je even liggen
Niet omdat je asociaal bent, maar omdat je jouw mentale energie serieus neemt.
5. Oefen met innerlijke mildheid
Mentale ruis is niet alleen informatie, maar ook innerlijke stemmen. Let eens op hoe je tegen jezelf praat:
-
Is het streng?
-
Vol moeten?
-
Vol kritiek?
Probeer één zin te vervangen door iets milders. Bijvoorbeeld:
Van: “Ik ben zo chaotisch, alles is een warboel.”
Naar: “Mijn hoofd is overvol, het is logisch dat het me nu even niet lukt.”
Het is dezelfde situatie, maar een totaal andere energetische lading.
Mentale ruis hoort erbij – maar het hoeft je niet te beheersen
Een hoofd dat soms volloopt, betekent niet dat je zwak, lui of onhandig bent. Het betekent meestal dat je veel draagt, veel voelt, veel denkt.
Je mag leren om:
-
Vaker te pauzeren
-
Minder te dragen
-
Zachter te kijken naar jezelf
Mentale ruis zal nooit helemaal verdwijnen. Maar je kunt wel manieren vinden om je er minder door te laten leiden.
Reflectie & Mini-opdracht
Reflectievraag
zou voor jou vandaag een tussenmoment kunnen zijn – een kleine pauze waarin je niets hoeft, niets moet, en gewoon even bent?
Mini-opdracht voor deze week:
- Plan vandaag of morgen 10 minuten voor een braindump.
- Schrijf alles op wat er in je hoofd zit, zonder te ordenen of te beoordelen.
- Zet daarna een sterretje bij drie dingen die écht vandaag aandacht vragen. Meer niet.
De rest mag blijven bestaan zonder dat jij het allemaal tegelijk hoeft te dragen.
Je hoeft niet te wachten tot je hoofd leeg is om goed genoeg te zijn.
Je mag juist, mét alle ruis, kiezen voor zachtheid en kleine stapjes richting meer ruimte.
Reactie plaatsen
Reacties